اینترنت اشیا، که به آن فناوری IoT نیز می‌گویند، به سرعت در حال رشد است. این اصطلاح به هر شی (یا چیزی) فیزیکی گفته می‌شود که قابلیت اتصال به اینترنت، اشتراک گذاری داده یا قابل کنترل از طریق اینترنت باشد. این دسته فناوری شامل مواردی مانند دوربین‌های مدار بسته، ترموستات هوشمند یا سیستم‌های روشنایی قابل کنترل توسط نرم افزار است.

در دنیای مراقبت‌های پزشکی و بهداشتی، فناوری اینترنت اشیا کاربرد عمده‌ای دارد. این دسته از اینترنت اشیا گاهی اوقات تحت عنوان اینترنت بهداشتی اشیا (HIoT) یا اینترنت اشیا پزشکی (IoMT) شناخته می‌شود. به هر صورت که نامگذاری شود، این دستگاه‌های متصل به اینترنت برای اهداف پزشکی خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند تا مزایایی برای بخش بهداشت و درمان داشته باشند.

برای کمک به درک بهتر این موضوع که فناوری اینترنت اشیا چیست و چگونه از آن برای تأثیری باور نکردنی در صنعت بهداشت استفاده می‌شود، لیستی از مهمترین دستگاه‌های استفاده کننده از این فناوری معجزه‌آسا را گردآوری کرده‌ایم. در اینجا پنج مثال عمده از اینترنت اشیا در زمینه مراقبت‌های بهداشتی آورده شده است.


نرم افزار به عنوان یک ابزار پزشکی (Software as a Medical Device - SaMD)

نرم افزارهای پزشکی (SaMD) به نرم افزارهایی گفته می‌شود که یک یا چند هدف پزشکی را به منظور رفتار، تشخیص، درمان یا بهبود یک وضعیت بهداشتی درمانی؛ که مستقل از دستگاه پزشکی دیگری کار می‌کند، برآورده نماید. این نرم افزار معمولاً از طریق یک برنامه یا یک اپلیکیشن نصب شده روی تلفن هوشمند، تبلت، ابزارهای پوشیدنی یا لپ تاپ اجرا و به اینترنت متصل می‌شود.

نرم افزارهای پزشکی یکی از سریعترین بخش‌های رشد صنعت تجهیزات پزشکی است. این تجهیزات پزشکی اینترنت اشیا، توانایی و مزایایی را برای بیماران و متخصصان پزشکی فراهم می‌کند که پیش از این در دسترس نبوده‌اند. این دستگاه‌های مبتنی بر نرم افزار، خدمات پزشکی را با قیمت مناسب‌تر، قابل حمل‌تر و شخصی‌تر در دسترس قرار می‌دهند.

نمونه‌هایی از کاربرد اینترنت اشیا و فناوری SaMD شامل برنامه‌ای است که دوزهای دقیق دارو را بر اساس ویتامین‌های موجود در بدن شخص محاسبه می‌کند یا نرم افزاری است که با استفاده از الگوریتم‌هایی برای تجزیه و تحلیل ناهنجاری‌ها در غربالگری که از چشم انسان دور می‌ماند، سرطان ریه را تشخیص می‌‌دهد.


دماسنج هوشمند

عملکرد دماسنج هوشمند دقیقاً مانند دماسنج سنتی است اما از آنجا که بخشی از اینترنت اشیا است، می تواند داده‌های حرارتی آن را به ابر منتقل کند. بنابراین امکان دسترسی به آن را در یک تلفن هوشمند فراهم می‌کند، همچنین مطالعه اطلاعات بیشتر مربوط به آن را میسر می‌سازد. این امر باعث می‌شود تا داده‌ها در ابر جمع آوری و ذخیره شوند، بنابراین می‌توانند برای اهداف مختلف تجزیه و تحلیل شوند.

هنگامی که این داده‌های دمایی با سایر اطلاعات مانند علائم دیگر بیماری و سن بیمار بررسی شود، به پزشکان کمک می‌کند تا علل بروز بیماری در افراد را به صورت دقیقتر کشف و رفع نمایند. این امر به ویژه برای والدین دارای کودکان کم سن بسیار مفید است زیرا آنها نمی‌توانند احساس خود را هنگام تب بیان کنند.

شرکت تولید دماسنج هوشمند کینسا این فناوری اینترنت اشیا را در طی همه گیری ویروس COVID-19 به طرز خلاقانه‌ای استفاده کرده است. با استفاده از داده‌های ناشناس جمع آوری شده از طریق این دستگاه‌ها، این شرکت با مشاهده خوشه‌ای از دمای بالا در یک منطقه خاص قادر به پیش‌بینی نقاط تراکم ویروس است. این امر برای کمک به نظارت بر الگوی انتقال ویروس و به حداقل رساندن شیوع آن استفاده می‌شود.

پایش دما از راه دور

فناوری دیگری در زمینه اینترنت اشیا که مدتی است به بخش مراقبت‌های بهداشتی کمک می‌کند، اما در طول شیوع ویروس کووید ۱۹ حتی بیشتر نیز مورد استفاده قرار گرفته است، «نظارت بر درجه حرارت از راه دور» است. برخی از داروها، تجهیزات پزشکی و واکسن‌ها، باید در درجه حرارت بسیار خاص در طول مراحل تولید، توزیع و ذخیره‌سازی نگهداری شوند. حسگرهای اینترنت اشیا از راه دور که به عنوان ثبت کننده‌های داده شناخته می‌شوند، این دما را کنترل کرده و داده‌ها را به یک سیستم نظارت از راه دور و مبتنی بر ابر منتقل می‌کنند.

نظارت بر درجه حرارت از راه دور، به ویژه در شرایط حال حاضر جهان، از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا هر دو واکسن کووید که در ابتدای سال ۲۰۲۱ برای استفاده در ایالات متحده تأیید شده‌اند، تا زمانی که آماده استفاده نشوند، باید در یخ زدگی عمیق نگهداری شوند. این حالت منجمد تضمین می‌کند که مواد بیولوژیکی موجود در واکسن تا زمانی که به بیمار تزریق نشده است، موثر خواهد ماند.

واکسن مدرنا باید در دمای منفی ۴ درجه فارنهایت (منفی ۲۰ درجه سانتیگراد) نگهداری شود و واکسن فایزر-بایونتک باید در حدود منفی ۹۴ درجه فارنهایت (منفی ۷۰ درجه سانتیگراد) و حتی سردتر باشد. این دما به لطف نظارت بر دمای از راه دور اینترنت اشیا در تمام مراحل پایش و کنترل می‌شود.


بسته‌بندی هوشمند داروها

مدت‌هاست که نظارت بر مصرف داروهای تجویزی یکی از بخش‌های مهم صنعت بهداشت و درمان است. در سال ۲۰۲۱، بیش از ۲/۳ از جمعیت بزرگسال در ایالات متحده حداقل یک داروی تجویز شده مصرف می‌کنند و بیش از نصف جمعیت دو نوع یا بیشتر مصرف می‌کنند. قوطی‌های هوشمند قرص مبتنی بر فناوری اینترنت اشیا به افراد کمک می‌کند تا هنگام کنترل نسخه‌ها، داروها را مرتباً استفاده کنند. این امر به تکرار احتمالی تجویز داروها کمک نموده و از سو استفاده‌های احتمالی جلوگیری می‌کند.

این بسته‌بندی‌های هوشمند داروها، داده‌ها را به برنامه‌هایی منتقل می‌کنند که از طریق اعلان‌ها، پیامک‌ها یا ایمیل‌ها مواردی را یادآوری می‌کنند. این یادآوری‌ها می‌تواند در مواقعی باشد که باید دارو مصرف شود یا در صورت کم شدن میزان دارو و نیاز به سفارش مجدد تجویز دارو فعال می‌شوند. این سیستم همچنین می‌تواند با باز شدن قوطی هشدارهایی را ارسال کند تا بیمار مطلع شود که فرد دیگر از دارو استفاده کرده است.


ردیابی تجهیزات پزشکی

اداره یک بیمارستان یا سایر مراکز درمانی بزرگ یک کار کاملاً پیچیده است. ساختمان‌ها اغلب بزرگ و پر از صدها یا حتی هزاران نفر از متخصصان پزشکی، بیماران، کارمندان اداری و پشتیبانی همراه با مقدار زیادی تجهیزات پزشکی و دستگاه‌ها هستند.

حسگرهای مکان یابی مبتنی بر اینترنت اشیا اکنون بر روی تجهیزات پزشکی قرار گرفته‌اند. بنابراین کارمندان در یک مرکز می‌توانند در صورت نیاز، این تجهیزات را با سهولت بیشتری پیدا کنند. همچنین به مدیران کمک می‌کند تا بدانند که چه مقدار از تجهیزات تخصیص یافته و در هر زمان چه نیازهایی وجود دارد. این دستگاه‌های ردیابی به بیمارستان‌ها کمک می‌کنند تا با کارایی بیشتری فعالیت کنند و اطمینان حاصل می‌کنند که در مواقع حساس به راحتی می‌توان به تجهیزات پزشکی دسترسی داشت.


نتیجه‌گیری

فناوری اینترنت اشیا در موارد متعددی کمک می‌کند تا زندگی آسان‌تر، ایمن‌تر و راحت‌تر باشد. در صنایع مربوط به مراقبت‌های پزشکی و بهداشتی، این امر به مراتب مشهودتر است. فناوری اینترنت اشیا را می‌توان در دماسنج‌ها، حسگرهای حرارتی، بسته‌بندی‌های دارو و تجهیزات پزشکی یافت. حتی می‌تواند به تنهایی و مستقلا یک وسیله پزشکی باشد. با ادامه توسعه اینترنت اشیا، مطمئناً فرصت‌های بیشتری برای پیشرفت صنعت مراقبت‌های بهداشتی از طریق استفاده از منابع فناورانه کاربردی و تازه وجود خواهد داشت.

آخرین ویرایش: شنبه، ۹ اسفند ۱۳۹۹ - ۲۳:۰۲

مهدی ایمانی

پست های نویسنده
پست های مرتبط
نظرات
خطا در ورود اطلاعات! لطفا مجددا فیلدها را بررسی نموده و کلید ارسال را فشار دهید.
پیام شما با موفقیت ارسال شد.